Yaşam
Yaşam
Faydalı Bilgiler
Faydalı Bilgiler
Sağlık
Sağlık
Sağlık
Ekonomi
Ekonomi
-yen eki, sıfat-fiil ekidir
Sıfat-fiiller, fiillere getirilen belirli eklerle oluşturulur ve varlıkları nitelerken aynı zamanda yan cümlecik de kurarlar
Zarf-fiiller ise fiillere getirilen eklerle oluşturulur, ancak cümlede zarf olarak kullanılırlar ve hareket hâlini ifade ederler
Örnek:
Hayır, fiilimsi ve fiili sıfat aynı şey değildir. Fiilimsi, fiillere getirilen birtakım eklerle oluşturulan; fiillerin isim, sıfat, zarf şeklini yapan sözcüklerdir. Fiili sıfat ise, sıfat-fiil olarak da bilinir ve fiil köklerine ekler eklenerek türetilen, cümlede sıfat gibi kullanılan fiillerdir. Fiilimsiler, üç grupta incelenir: İsim fiili (mastar). Sıfat fiili (ortaç). Zarf fiili (bağ fiili). Dolayısıyla, fiilimsiler fiillerin farklı sözcük türlerinde görev alabilen geniş bir kelime grubunu ifade ederken, sıfat-fiiller bu grup içinde yer alan bir türdür.
Fiilimsi ekleri ve fiilden isim yapan ekler aynı değildir, ancak fiilimsi ekleri, fiilden isim yapma ekleri olarak da bilinir. Fiilimsi ekleri, fiillere eklenerek onları cümle içinde isim, sıfat veya zarf olarak kullanılmasını sağlar. Fiilden isim yapan ekler ise isim soylu sözcüklerden yeni isimler türetir. Örnekler: Fiilimsi ekleri: "Onunla tanışmayı ben de istiyorum" cümlesindeki "-ma / -me, -mak / -mek, -ış / -iş / -uş / -üş" ekleri. Fiilden isim yapan ekler: "gez+in+ti", "don+dur+ma" gibi sözcüklerdeki ekler.
Sıfat-fiil ve fiilimsi eklerini bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümledeki fiilleri belirleyin. 2. Ekleri kontrol edin. 3. Kelimenin işlevini inceleyin. Bazı sıfat-fiil ekleri: "-an (-en)"; "-ası (-esi)"; "-maz (-mez)"; "-ar (-er / -ır / -ir / -r)"; "-dık (-dik / -duk /-dük)"; "-acak (-ecek)"; "-mış (-miş / -muş / -müş)". Fiilimsi ekleri yapım eki olarak da tanımlanır. Daha fazla bilgi ve örnek cümleler için dilbilgisi.net, turkceci.net gibi kaynaklar incelenebilir.
Sıfat-fiil ekleri şunlardır: -an, -en; -ası, -esi; -mez, -maz; -ar, -er, -ır, -ir, -r; -dık, -dik, -duk, -dük; -ecek, -acak; -mış, -miş, -muş, -müş. Örnekler: "Çalışan" (çalışan öğrenci); "Yaralanan" (yaralanan yolcular); "Gelecek" (gelecek günler); "Sararmış" (sararmış yapraklar).
Adlaşmış sıfat-fiil ve sıfat-fiil arasındaki temel farklar şunlardır: İşlev: Sıfat-fiil doğrudan bir ismi nitelerken, adlaşmış sıfat-fiil nitelediği ismi kendi bünyesine alarak isimleşir ve cümle içinde isim gibi görev yapar. Çekim Ekleri: Sıfat-fiiller genellikle çekim eki almazken, adlaşmış sıfat-fiiller isim gibi çekim ekleri alabilir. Cümledeki Konum: Sıfat-fiiller genellikle isimden önce gelirken, adlaşmış sıfat-fiiller cümlenin öznesi, nesnesi, tümleci gibi ögeleri olabilir. Örnekler: Sıfat-fiil: "Koşan çocuklar parka gidiyor" cümlesinde "koşan" sıfat-fiildir. Adlaşmış sıfat-fiil: "Bekleyen kişileri içeri alın" cümlesinde "bekleyen" adlaşmış sıfat-fiildir.
Sıfat-fiil (ortaç) ile sıfat tamlaması arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Sıfat-fiil, fiillere "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" eklerinin getirilmesiyle oluşturulan ve fiil anlamını yitirmeden cümlede geçici olarak sıfat görevinde kullanılan sözcüklerdir. Sıfat tamlaması, bir sıfat ile nitelediği veya belirttiği ismin oluşturduğu kelime grubudur. Örnekler: Sıfat-fiil: "gelecek sene, tanıdık adam, dönülmez yol". Sıfat tamlaması: "gelecek sene tanıdık adam, dönen kapı".
Fiilimsi ve zarf-fiil (ulaç) arasındaki fark şu şekilde özetlenebilir: Fiilimsi, fiillerden türeyen, ancak fiilin bütün özelliklerini göstermeyen; cümle içerisinde isim, sıfat veya zarf olarak görev yapan sözcüklerdir. Zarf-fiil (ulaç), fiillere getirilen özel eklerle oluşturulan ve cümledeki yüklemi durum, zaman veya sebep bakımından etkileyen sözcüklerdir. Zarf-fiilleri ayırt etmek için kullanılan bazı ek örnekleri şunlardır: -ken; -alı (-eli); -madan (-meden); -ince (-ınca / -unca / -ünce); -ip (-ıp / -up / -üp); -arak (-erek); -dıkça (-dikçe / -dukça / -dükçe / -tıkça / -tikçe / tukça / -tükçe); -e... -e (-a... -a); -r... -maz (-r... -mez); -casına (-cesine); -meksizin (-maksızın); -dığında (-diğinde / -duğunda / -düğünde / -tığında / -tiğinde / -tuğunda / -tüğünde). Daha detaylı bilgi ve örnekler için dilbilgisi kaynakları incelenebilir.
Blog
15 bin TL nasıl yazılır?
7+ ne anlama gelir?
7 sakrament nelerdir?
7 yıldız neyi temsil eder?
11-12 Kasım hangi burç olur?
0-434 alan kodu nereye ait?
15 Eylül'de doğanlar başak mı terazi mi?
7 büyük cin padişahi kimlerdir?
21 şubat hangi burç futbolcu?
10 AM hangi saat oluyor?
6 yapraklı yoncaya ne denir?
1999 depreminde en çok can kaybı hangi ilde?
24 saat kesintisiz yayın yapan kanal hangisi?
10 reyting kaç milyon izleyici?
7500 kelime kaç sayfa eder?
40 tane eş sesli kelime söyler misin?
8'lik kaldırım taşı ölçüleri nelerdir?
13 şubatta doğanlar kova burcu mu?
-yen sıfat-fiil eki mi zarf-fiil mi?
25 yıl çeyrek asır mu?
4 yapraklı yoncadan daha şanslı yonca var mı?
6.sınıf ingilizce weather nasıl anlatılır?
1011 alçı sıva nedir?
2 komando tugayı neden efsane?
1 kuruş nasıl yazılır TDK?
3 d dilbilgisi video çözümlü mü?
313 hangi ülkenin alan kodu?
5. sınıf sıfat nedir?
-ecek eki hangi fiilimsi?
18 Kasım hangi burç ve yükseleni?
3 tane deyim ve atasözü söyler misin?
A 101 mağaza müdürü kaç saat çalışır?
21 yüzyıl nasıl kısaltılır?
11. sınıf ingilizce before after ne zaman kullanılır?
-1 kat ingilizce ne demek?
9 ev hangi burç?
7 element hangi burç?
7 AM saat kaç oluyor?
7 harfli C ile biten kelime var mı?
5 tane atasözünün hikayesi nedir?