Yaşam
Yaşam
Faydalı Bilgiler
Faydalı Bilgiler
Sağlık
Sağlık
Sağlık
Ekonomi
Ekonomi
Üç tane yapım eki alan üç sözcük örneği:
Bu sözcükler, sırasıyla "-cİ", "-lİ" ve "-ci" yapım eklerini almıştır.
Çekim ekleri ile yapım ekleri arasındaki temel farklar şunlardır: Anlam Değişikliği: Çekim ekleri kelimenin anlam bütünlüğünü bozmaz ve kelimenin anlamını değiştirmez. Yapım ekleri ise kelimenin anlamını değiştirir ve yeni bir sözcük türetimine neden olur. Sözcük Yapısı: Yapım ekleri, daima çekim eklerinden daha sonra gelir. Çekim ekleri, bir iki istisna dışında, yapım eklerinden sonra gelmez. Örnekler: "Okul-a git-iyor-um" cümlesinde "-a" (yönelme hali eki) ve "-yor" (fiil çekim eki) çekim ekleridir. "Kork-u-yor-um" cümlesinde "-u" (isim çekim eki) ve "-yor" (fiil çekim eki) bulunur.
Yapım ekleri, isim veya fiil kök veya gövdelerine eklenerek onlardan yeni isimler ya da fiiller türeten eklerdir. Türkçede sıkça kullanılan yapım eklerinden bazıları şunlardır: İsimden isim yapan ekler: -lik: zeytinlik, şekerlik; -li: köylü, renkli; -siz: evsiz, akılsız; -cil: evcil, otçul; -daş: meslektaş, vatandaş; -inci: üçüncü, beşinci; -msı: acımsı, ekşimsi; -sal: kumsal, evrensel; -ıt: yaşıt; -tı: horultu, cıvıltı. Fiilden isim yapan ekler: -ce: düşünce, eğlence; -acak: giyecek, yakacak; -gan: çalışkan, unutkan; -gıç: bilgiç, dalgıç; -ik: kesik, açık; -ın: yığın, akın; -nç: gülünç, basınç; -ıntı: esinti, çıkıntı; -er: gelir, gider; -maca: bulmaca, kesmece. Fiilden fiil yapan ekler: -t: yürüt-, anlat-; -(a)r: kopar-, çıkar-; -dır: yazdır-, açtır-; -(ı)l: atıl-, yazıl-; -(ı)n: taran-, yıkan-. Yapım ekleri, her zaman çekim eklerinden önce gelir.
Hem çekim hem yapım eki almış kelimelerden 20 örnek şu şekildedir: gözlükler; kulaklıklar; ağaçlıkda; şehirliler; köylüler; susadılar; gülümsediler; sevilir; belirtiler; satıcıydı; sokaktaydı; eğlenceliydi; yorgundu; sevimliydi; tatlıydı; tuzluydu; bilgiliydi; giyecekler; haykırdı; cıvıltılıydı. Daha fazla örnek için eodev.com sitesindeki "Hem çekim eki hemde yapım eki almış kelimeler yazar mısınız (20 tane)" başlıklı göreve göz atabilirsiniz. Özetle, hem çekim hem yapım eki almış kelimelerin sayısı sınırsızdır. Ek bilgi: Yapım ekleri, kelime kök veya gövdesine getirilerek kelimenin yeni bir anlam kazanmasını sağlar. Çekim ekleri, kelimelerin kök ve gövdesine getirilerek kelimelerin yapısını değiştirmeden kelimelere çoğulluk gibi anlamlar kazandırır.
En az bir yapım eki ve bir çekim eki alan kelimelere "türemiş sözcük" denir. Türemiş sözcükler, aynı zamanda "gövde" olarak da adlandırılır. Örnekler: yaz-ı-lı; gel-iş-tir-meli-siniz; imkansız.
Türkçede dört çeşit yapım eki bulunmaktadır: 1. İsimden isim yapan ekler. 2. İsimden fiil yapan ekler. 3. Fiilden isim yapan ekler. 4. Fiilden fiil yapan ekler.
Birden fazla yapım eki alan kelime "büyüledi" kelimesidir.
7. sınıf ekler ve sözcükte yapı konuları, Türkçe dil bilgisi kapsamında şu şekilde özetlenebilir: Sözcükte Yapı: Kök: İsim kökleri ve fiil kökleri olarak ikiye ayrılır. Ek: Yapım ekleri ve çekim ekleri olarak iki ana kategoriye ayrılır. Gövde: İsim gövdeleri ve fiil gövdeleri olarak incelenir. Yapı Bakımından Kelimeler: Basit, türemiş ve birleşik kelimeler olarak sınıflandırılır. Ekler: Yapım Ekleri: Sözcüklerin anlamını değiştirerek yeni kelimeler türetir. Çekim Ekleri: Fiillere ve isimlere gelerek onların cümle içindeki görevlerini belirler. Bu konular, dil bilgisi kurallarının temel taşlarını oluşturur ve 7. sınıf Türkçe müfredatında detaylı olarak ele alınır. Daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: dilbilgisi.net; basariatolyesi.com.tr; hangikpss.com; gysakademi.com.
Blog
4 harfli m ile kelime ne var?
230 hangi sayı ingilizce?
3 harfli dal ile başlayan kelime nedir?
3 tane yapım eki alan sözcükler nelerdir?
7. sınıf ingilizce like ile ilgili cümleler nelerdir?
20 Şubat'ta doğan kişinin burcu nedir?
13 ocakta doğan birinin yükseleni hangi burç?
5.000 kelimelik bir kitap kaç sayfa eder?
6 Şubat'ta hangi burç şanslı?
2 Ağustos hangi burç yükseleni?
15 Temmuz hangi burç yükseleni?
3. tekil şahıs iyelik ekini nasıl anlarız?
6 Mayısta doğanlar boğa mı ikizler mi?
778 nerenin kodu?
6. sınıf işaret sıfatı nedir?
1 alay kaç kişiden oluşur?
2. sınıf İngilizce 1. ünite kelimeleri nelerdir?
923 gümüş ne demek?
27 Mart hangi burç yükseleni?
7. sınıf Türkçe ders kitabı cevapları sayfa 139'da ne var?
A harfi neden kullanılır ingilizce?
2. Ordu Komutanlığı nerede?
21 Şubat hangi burç yükseleni?
2. derece akrabalık kaç kuşak?
01.00 saat anlamı nedir?
8. sınıf ingilizce 6. ünite kelimeleri nelerdir?
10 Mayısta doğan birinin yükseleni hangi burç?
7 Basamaklı Sayılar Nasıl Yazılır?
15 ingilizce nasıl okunur?
10 tane basit ve türemiş fiil cümlesi söyler misin?
11 evde hangi gezegen var?
11 PM gece mi gündüz mü?
6 şubatta AVM'ler açık mı?
3. tekil şahıs ne demek örnek?
A1 A2 seviyesi kaç puan?
1 zira kaç cm'dir?
A ölçü ne demek?
28-29 Şubat hangi burç olur?
12 Nisan hangi burç yükseleni?
4 lü geri dönüşüm kovası hangi atıklar için kullanılır?