Yaşam
Yaşam
Faydalı Bilgiler
Faydalı Bilgiler
Sağlık
Sağlık
Sağlık
Ekonomi
Ekonomi
1535 Kapitülasyonları, Osmanlı Padişahı I. Süleyman (Kanuni) ile Fransa Kralı I. François arasında imzalanan ve Fransız tüccarlarına Osmanlı topraklarında serbestçe ticaret yapma hakkı tanıyan anlaşmadır
Bu kapitülasyonlar, daha sonra diğer Avrupa devletleriyle yapılan benzer anlaşmaların da temelini oluşturmuştur
Kapitülasyonların bazı ayrıcalıkları:
Kapitülasyon, bir devletin bir anlaşmaya bağlı olarak başka devletlere tanıdığı iktisadi, sosyal ve bazen siyasi ayrıcalıklara denir. Kapitülasyonlar, geniş ve dar anlamda tanımlanabilir: Geniş anlamda kapitülasyonlar, Avrupalı devletlerin kendi ülkeleri dışındaki yurttaşlarına, bulundukları devletin yetkilerinin dışında kalmak ve kendi devletlerinin yetkisine bağımlı olmak biçiminde elde ettikleri ayrıcalıklar ile ticaret ve gümrük konularında elde ettikleri kolaylıklar ve imtiyazları kapsar. Dar anlamda kapitülasyonlar, 16. yüzyıldan itibaren Avrupalı güçlerle Osmanlı Devleti arasında imzalanan anlaşmaları ifade eder. Kapitülasyonlar genellikle şu ayrıcalıkları içerir: Kişisel ayrıcalıklar: İbadet özgürlüğü, kendi dinsel yöneticilerini seçme hakkı, mabetlerde dokunulmazlık, yeni kiliseler inşa etme hakkı. Adli ayrıcalıklar: Kendi dinine göre yargılanma. Ekonomik ayrıcalıklar: Vergi indirimi veya denetim serbestliği gibi ticaret yapma kolaylıkları. Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin çöküşünde önemli bir rol oynamış ve 1923'te Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır.
En ağır kapitülasyonun hangi devlete verildiğine dair kesin bir bilgi bulunmamakla birlikte, Osmanlı Devleti'nin en çok kapitülasyon verdiği devletin Fransa olduğu bilinmektedir. 1535 yılında Fransa ile imzalanan anlaşma, özellikle deniz ticaretinde Fransızlara büyük kolaylık sağlamıştır.
Kapitülasyonların bazı sonuçları: Ekonomik etkiler: Yerli sanayi çöktü, ticaret dengesi bozuldu, bütçe açığı arttı ve borçlanma hızlandı. Sosyal ve siyasi etkiler: Yabancılar, ülke topraklarında diledikleri gibi okul, dernek ve şirket açabildiler; bu durum Osmanlı'nın fiilen işgal edilmesine yol açtı. Diplomatik ilişkiler: Kapitülasyonlar, Avrupa devletleriyle ilişkileri güçlendirdi, ancak zamanla bu devletler kapitülasyonları kendi çıkarları doğrultusunda kullanmaya başladılar. Bağımsızlık: Kapitülasyonların kaldırılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tam bağımsız olmasının önünü açtı. Kapitülasyonların kaldırılması, 1856 Paris Konferansı'nda gündeme gelmiş, ancak kesin olarak 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması ile mümkün olmuştur.
Kapitülasyonların sürekli hale getirilmesi, 28 Mayıs 1740 tarihli Belgrad Antlaşması ile gerçekleşmiştir. Bu antlaşma, Fransız Elçisi Marguis de Villeneuve'ün girişimleriyle imzalanmış ve Fransa'ya verilen kapitülasyonlar genişletilerek kalıcı hale getirilmiştir.
Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik gücünü sarsması, yerli sanayii çökertmesi, ticaretin dengesini bozması, bütçe açığını artırması ve borçlanmayı hızlandırması gibi nedenlerle kaldırılmıştır. Kapitülasyonların kaldırılmasında etkili olan bazı olaylar şunlardır: İttihat ve Terakki'nin çabaları: İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1911 kongresinde kapitülasyonların kaldırılmasını gündeme getirmiş ve 9 Eylül 1914'te kapitülasyonların kaldırıldığını tüm elçiliklere bildirmiştir. Kurtuluş Savaşı sırasındaki anlaşmalar: 28 Mart 1921'de Sovyetler Birliği ile yapılan anlaşmanın 7. maddesi ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması, kapitülasyonları geçersiz ve kaldırılmış saymıştır. Kapitülasyonların kaldırılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tam bağımsız olması açısından da önemli bir adım olmuştur.
Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin ekonomik gücünü sarsması, yerli sanayii çökertmesi, ticaretin dengesini bozması, bütçe açığını artırması ve borçlanmayı hızlandırması gibi nedenlerle kaldırılmıştır. Kapitülasyonların kaldırılmasında etkili olan bazı olaylar şunlardır: İttihat ve Terakki'nin çabaları: İttihat ve Terakki Cemiyeti, 1911 kongresinde kapitülasyonların kaldırılmasını gündeme getirmiş ve 9 Eylül 1914'te kapitülasyonların kaldırıldığını tüm elçiliklere bildirmiştir. Kurtuluş Savaşı sırasındaki anlaşmalar: 28 Mart 1921'de Sovyetler Birliği ile yapılan anlaşmanın 7. maddesi ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Antlaşması, kapitülasyonları geçersiz ve kaldırılmış saymıştır. Kapitülasyonların kaldırılması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tam bağımsız olması açısından da önemli bir adım olmuştur.
Küresel kapitülasyonların neden ortaya çıktığına dair bir bilgi bulunamamıştır. Ancak, kapitülasyonların ortaya çıkış nedenlerinden bazıları şu şekildedir: Ekonomik nedenler. Diplomatik nedenler. Kapitülasyonlar, Kurtuluş Savaşı sırasında Sovyetler Birliği ile yapılan 28 Mart 1921 anlaşmasının 7. maddesiyle "geçersiz ve kaldırılmış" sayılmıştır.
Hukuk
20 yıl 4100 günle emeklilik hangi yasa?
0422 vergi dairesi nereye bağlıdır?
2 haftalık yasal süre ne zaman başlar?
1 TBMM hangi ilkeye göre hareket etmiştir?
10 Yargı Paketi Meclis'ten geçti mi?
3 sene sonra istifa eden tazminat alır mı?
15 m2 konteyner ev imar gerekir mi?
2886 ve 4734 farkı nedir?
2 asliye ceza mahkemesi hangi davalara bakar?
18 yaşına girince neler değişir?