Yaşam
Yaşam
Faydalı Bilgiler
Faydalı Bilgiler
Sağlık
Sağlık
Sağlık
Ekonomi
Ekonomi
Pir Sultan Abdal , . yüzyılda yaşamış ve Alevi-Bektaşi Türk halk edebiyatının önemli temsilcilerinden biri olarak kabul edilen bir şairdir ve "abdalların piri" olarak anılmaz
Pir Sultan Abdal mahlasını kullanan altı farklı kişi olduğu düşünülmektedir:
Halk edebiyatı araştırmacıları, gerçek Pir Sultan Abdal olarak Banazlıyı kabul eder
Pir Sultan Abdal'ın gerçek hayatı hakkında kesin bilgilere sahip olunamamaktadır. 16. yüzyılda yaşadığı varsayılan Pir Sultan Abdal'ın hayatına dair bilgiler dört kaynaktan gelmektedir: kendisine atfedilen deyişler ve nefesler; kendisi hakkındaki başkalarınca söylenen deyiş ve nefesler; sözlü menkıbeler; döneme ait ve anlatışlara parallellik arz eden Osmanlı Devleti'ne ait emir ve yazışmalar. Bazı tarihçilere göre Pir Sultan Abdal, "birincil sözlü kültür" çağında yaratılmış bir sözlü kültür tiplemesidir ve tarihî gerçek bir kişi olmaktan ziyade edebî bir kahramandır. Pir Sultan Abdal'ın gerçek hayatına dair bazı bilgiler şu şekildedir: Asıl adı Haydar'dır. 15. yüzyılın sonlarında doğup 16. yüzyılın ortalarına kadar yaşadığı kabul edilmektedir. Sivas'ın Yıldızeli ilçesine bağlı Banaz köyünde doğmuştur. Alevi-Bektaşi kökenli olup, İran yanlısı mezhep olaylarına karışmıştır. Sivas Beylerbeyi Deli Hızır Paşa tarafından Safevi taraftarlığı ve İran lehine casusluk yaptığı gerekçesiyle 1547-1551 ya da 1587-1590 yılları arasında asılmıştır.
Abdal kelimesi, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşır: Tasavvuf terimi: Dünya ilgilerinden kurtularak kendisini Allah yoluna adayan ve "ricâlü'l-gayb" diye adlandırılan veliler topluluğu içinde yer alan sûfî veya erenler. Tarihî topluluk: Afganistan'da bir Türk kabilesi ve Anadolu'da göçebe bir topluluk. Diğer anlamlar: Gezgin, derviş; kıyafeti perişan ve dilenci kılıklı kişi.
Pir Sultan Abdal, özellikle Alevi-Bektaşi düşünce sistemine dayalı şiirleriyle tanınır. En bilinen şiirlerinden bazıları şunlardır: "Benim Sadık Yârim Kara Topraktır". "Bütün Mürşitlerin En Büyüğü Ali’dir". Ayrıca, nefes tarzında yazdığı şiirler de meşhurdur ve yüzyıllardır "ayin-i cem"lerde söylenmektedir. Bazı ünlü Pir Sultan Abdal şiirleri: "Şu Kanlı Zalimin Ettiği İşler"; "Açılsın Kapılar Şaha Gidelim"; "Yalan Dünya"; "Bir Cefalar Etsen".
Pir Sultan Abdal, İran Şahı Tahmasb'ın tahrikiyle Osmanlı Devleti aleyhine bir isyana katıldığı ve İran lehine casusluk yaptığı gerekçesiyle, Sivas Valisi Hızır Paşa tarafından asılmıştır. Şiirlerinde "Şah" kelimesini kullanması, Safevî Devleti'ne olan desteğini açıkça ortaya koymuştur. Ayrıca, "Kangı kitapta var ol Ömer Osman / Kur'an'da okunan Ali değil mi?" mısralarıyla Ömer ve Osman'ın kitapta yeri olmadığını ifade etmiştir. Pir Sultan Abdal'ın ne zaman asıldığı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır; 1547-1551 veya 1587-1590 yılları arasında öldüğü sanılmaktadır.
Pir Sultan Abdal'ın en ünlü sözlerinden biri, "En iyi dostundan sakın sen seni" şeklindedir. Diğer bazı ünlü sözleri ise şunlardır: "Cehennemde ateş yoktur, her insan kendi ateşini bu dünyadan götürür". "Nasıl yar diyeyim ben böyle yare, Mecnun edip çöle saldıktan sonra". "Şu yalan dünyanın sonu hiç imiş, akşam gelip konan, sabah göç imiş".
Abdal, Türk tasavvufunda maneviyatı ile ön plana çıkan kişileri tasvir etmek amacıyla kullanılan bir unvandır. Abdal kelimesinin diğer anlamları: Dünya işlerini tamamen bırakmış ve Allah’a yönelmiş derviş; Kıyafeti perişan ve dilenci kılıklı kişi; Safeviler döneminde İran sınırlarında yaşayan bir Türk oymağı; Anadolu’da yaşamış olan bazı oymaklara verilen isim. Ayrıca, Abdal kelimesi, İslam öncesi dönemlerdeki Şamanizm inancı kavramlarında da yer almaktadır.
Evtad ve abdal tasavvufi anlayışa göre farklı anlamlara sahip kavramlardır: 1. Evtad: "Evtâd", âlemin dört yönünde görevlendirilmiş dört veliyi ifade eder. 2. Abdal: "Abdal", yetmiş kişilik bir cemaat olup, bunlardan kırkı Şam ülkesinde, otuzu da diğer ülkelerde bulunur.
Kültür ve Sanat
Acnoctem arşivi nedir?
Ahşap görünümlü kartonpiyer nerelerde kullanılır?
Ahmet Erhan yalnızlık şiiri ne anlatıyor?
Ahmet Arif Anadolu şiirinde hangi imgeleri kullanmıştır?
Abbas şiiri Cahit Sıtkı Tarancı'nın hangi dönemine aittir?
2. Beyazıt kimin oğludur?
Adamlar'ın solisti hangi müzik tarzını seviyor?
Ahmed arif'in taş duvar şiirinde ne anlatmak istiyor?
Abdalların piri kimdir?
Agamemnon zırhlısı kime ait?
20 ocakta hangi özel günler var?
93 harbi sonrası göçler nereye yapıldı?
Abraham Lincoln vampir avcısı gerçek mi?
23 nisan çocuk şenliği kaç gün sürüyor?
Afrodit neden aşk ve güzellik tanrıçası?
4 büyük Cumhuriyet yazarı kimdir?
Ahmet Hakan Tarafsız Bölge'de neden yok?
Acemi Ocağı ve Yeniçeri ocağı aynı mı?
17. yüzyılda Osmanlı haritası nasıldı?
Afrodisias'ın eski adı nedir?
Afrodit neden Hephaistos ile evlendi?
Acun Ilıcalının kaç tane karısı var?
Ahmet Kaya'nın içimde ölen biri var depremleri oluyor beynimde sözü kime ai..
Ahmet Hamdi Tanpınar gün denen şeyi ne anlatıyor?
Ahmet kaya'nın hayatını anlatan film hangisi?
1 Ocak günü neden önemli?
15 yaşında hangi çizimler yapılır?
AesPA neden 4 kişi?
2 Meşrutiyette hangi gazeteler vardı?
Agatha christie marple hangi sırayla izlenmeli?
Adora yağmur hangi kitap serisi?
AK Parti amblemi nasıl tasarlandı?
5'li kız grubu ne denir?
2863 sayılı kanun nedir?
Afrika'nın resmi bayrağı hangisi?
Ahlat Cumhurbaşkanlığı Köşkü kimin için yapıldı?
23 Nisan ile ilgili görseller nelerdir?
Ahmet Hamdı Tanpınar hangi sırayla okunmalı?
Ahşap hobi malzemeleri nelerdir?
1603-1689 yılları arasında Osmanlı'da kaç padişah vardır?