Yaşam
Yaşam
Faydalı Bilgiler
Faydalı Bilgiler
Sağlık
Sağlık
Sağlık
Ekonomi
Ekonomi
15'li hece ölçüsü, Türk şiirinde kullanılan bir ölçüdür ve farklı durak yapılarıyla uygulanabilir. En yaygın durak yapıları şunlardır:
Bu ölçü, genellikle halk edebiyatında ve çağdaş Türk şiirinde kullanılır
Örnek bir 15'li hece ölçüsü:
Bırak beni/haykırayım/susarsam sen/matem et,Unutma ki/şairleri/haykırmayan/bir milletSevenleri/toprak olmuş/öksüz çocuk/gibidir
Hecenin en uzun ölçüsü, kullanılan hece ölçüsüne bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Türk şiirinde en çok kullanılan hece ölçüleri arasında 7'li, 8'li, 11'li ve 14'lü ölçüler bulunmaktadır. 7'li hece ölçüsü: Örneğin, "Giderim / yolum yaya" (3+4=7'li hece ölçüsü). 8'li hece ölçüsü: Örneğin, "Gel dilberim / kan eyleme" (4+4=8'li hece ölçüsü). 11'li hece ölçüsü: Örneğin, "İptida Bağdat'a / sefer olanda" (6+5=11'li hece ölçüsü). 14'lü hece ölçüsü: Örneğin, "Başka sanat bilmeyiz / karşımızda dururken" (7+7=14'lü hece ölçüsü). Bu örnekler, hece ölçüsünün en uzun ölçüsünün 14'lü olduğunu göstermektedir.
Hece ölçüsü, dizelerdeki sözcüklerin hece sayısının belli bir düzene bağlı olarak eşitliği temeline dayanan bir ölçüdür. Kafiye, dizelerin sonundaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine denir. Hece ölçüsü ve kafiye türleri: Hece ölçüsü türleri: 7'li, 8'li, 11'li, 14'lü gibi kalıplar. Kafiye türleri: Yarım kafiye: Dize sonlarında tek ses benzerliği. Tam kafiye: Dize sonlarında iki ses benzerliği. Zengin kafiye: Dize sonlarında üç veya daha fazla ses benzerliği. Cinaslı kafiye: Dize sonlarında yazılışları aynı, anlamları farklı sözcükler.
Bir kelimenin kaç heceli olduğunu anlamak için şu adımlar izlenebilir: 1. Sesli Harf Sayımı: Kelimedeki sesli harfleri (a, e, ı, i, o, ö, u, ü) sayın. 2. Ünsüz Gruplarının Paylaşımı: Yan yana gelen sessiz harfleri, hecelerin başındaki veya sonundaki sesli harflere göre dağıtın. 3. Hece Sayımı: Her sesli harf veya sesli harf düzeninde yeni bir hece başlangıcı kabul ederek, toplam hece sayısını belirleyin. Örneğin, "kalemlik" kelimesinde üç sesli harf (a, e, i) bulunduğu için kelime üç hecelidir. Hece sayısını belirlerken, bazı özel durumları (örneğin, ikiz sessiz harfler veya ses düşmesi) de dikkate almak gerekir.
Hece ölçüsü ve aruz ölçüsü arasındaki temel farklar şunlardır: Hece Ölçüsü: Şiirde dizelerdeki hece sayısının eşit olmasıyla oluşan ölçü sistemidir. Hecelerin uzunluklarına bakılmaksızın sayılır. En yaygın hece ölçüleri 7, 8, 11 hece gibi sayılardır. Türk halk şiirinin en yaygın kullanılan ölçüsüdür. Aruz Ölçüsü: Arap edebiyatından Türk edebiyatına geçmiş bir ölçü sistemidir. Dizelerdeki heceler açık (kısa) ya da kapalı (uzun) olarak sınıflandırılır. Hecelerin belirli bir düzen içerisinde kullanılmasıyla vezin oluşturulur. Özellikle Divan edebiyatı şiirlerinde yaygın olarak kullanılmıştır. Özetle, hece ölçüsünde önemli olan hece sayısıdır; aruz ölçüsünde ise hecelerin uzunluklarıdır.
Hece ölçüsünün en güzel örneği olarak aşağıdaki şiirler verilebilir: 7'li Hece Ölçüsü: "Giderim / yolum yaya / Cemâlin / benzer aya / Eridim / hayal oldum / Günleri / saya saya". 8'li Hece Ölçüsü: "Gel dilberim / kan eyleme / Seni kandan / sakınırım / Doğan aydan / esen yelden / Seni gülden / sakınırım" (Âşık Ömer). 11'li Hece Ölçüsü: "İptida Bağdad’a / sefer olanda / Atladı hendeği / geçti Genç Osman / Vuruldu sancaktar / kaptı sancağı / İletti, bedene / dikti Genç Osman" (Kayıkçı Kul Mustafa). 14'lü Hece Ölçüsü: "Başka sanat bilmeyiz / karşımızda dururken / Söylenmemiş bir masal / gibi Anadolu'muz / Arkadaş, biz bu yolda / türküler tuttururken / Sana uğurlar olsun / ayrılıyor yolumuz" (Faruk Nafiz Çamlıbel). Hece ölçüsünün en güzel örneği olarak verilebilecek başka şiirler de bulunabilir.
Aruz ve hece ölçüsünü bulmak için şu adımlar izlenir: 1. Hecelerin Uzun ve Kısa Olarak Ayrılması: - Açık (kısa) heceler nokta (.) ile, kapalı (uzun) heceler ise çizgi (-) ile gösterilir. - Uzun sesli bulunan heceler, ister sesli ister sessiz harfle bitsin, kapalı hece olarak değerlendirilir. 2. Medli Hecelerin Kontrolü: - Medli (bir buçuk hece) olup olmayacağı kontrol edilir. 3. Hecelerin Karşılıklı Kontrolü: - Açık-kısa ve kapalı-uzun hecelerin karşılıklı olup olmadığına bakılır. 4. Ulama ve İmale: - Ulama (vasl) ve imale (uzun veya kısa okuma) yapılır. 5. Tef'ile Sayısının Belirlenmesi: - Tef'ile sayısı belirlenir. 6. Yeni Aruz Kalıbının Kontrolü: - Yeni aruz kalıbının uyumlu olup olmadığına dikkat edilir. Hece ölçüsünü bulmak için ise hecelerin sayısına bakılır. Aruz ve hece ölçüsünü bulmak için daha detaylı bilgiye aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: turkedebiyati.org; youtube.com; webtekno.com; tr.wikipedia.org; hurriyet.com.tr.
Kafiye ve hece ölçüsü aynı şey değildir. Hece ölçüsü, şiirde her dizedeki hece sayısının eşit olması esasına dayanan bir ahenk unsurudur. Kafiye ise dize sonlarında bulunan, rediften önce gelen, görevleri farklı olan ses veya ek benzerliğidir. Kafiye, yarım, tam, zengin, tunç ve cinaslı gibi türlere ayrılır.
Kültür ve Sanat
Aboneyim abone ne anlatıyor?
Adıyaman Türküsü sözleri kime ait?
2000'li yılların en popüler sanatçısı kimdir?
6 Ocak'ta ne kutlanır?
1 çeyrek nota kaç vuruş eder?
Afişlerde hangi önlemler alınmalıdır?
22 ve 23 nisan neden tatil?
Afrika bayrakları neden farklı?
1573 yılında Kıbrıs'ı kim fethetti?
4. sınıf tiyatro örnekleri nelerdir?
17. yüzyıl Osmanlı padişahları kimlerdir?
Ahmet Ümit kaç kitap yazdı?
Abartma Tozunda kaç bölüm var?
14 ve 15 yüzyıl yazarları kimlerdir?
19 Mayısta Atatürk ne yaptı?
Aamir Khan'ın kökeni ve ailesi nereli?
1958'de Cezayir'in bayrağı nasıldı?
5 yıldız ikon ne anlama gelir?
1970-1980 yılları arasında hangi müzik türleri popülerdi?
7dak ne anlama gelir?
3 başlı ejderha neyi temsil eder?
29 Mayis neden önemli?
3 el sıkışma neden yapılır?
Adanalıyı oynayan Oktay Kaynarca diziden neden ayrıldı?
23 Nisan kompozisyon nasıl yazılır?
19 Mayıs 1919 saat kaçta?
1 gıyaseddin keyhüsrev neden tahttan indirildi?
29 Ekim ve 30 Ağustos neden ulusal bayram?
Abı Hayat'ın hikayesi nedir?
3/4'lük notanın sembolü nedir?
Abdurrahim karakoç neden halk şairi sayılır?
Aile her şeydir sözü kime ait?
Ahmet Kaya gitarla hangi şarkıları çalardı?
Affan Dede'ye para saydım kim söylüyor?
Ahmet Kaya'nın sürgün hayatı nasıl başladı?
90 lar partisi nasıl yapılır?
1 Dünya Savaşı'ndan ilk çekilen devlet kimdir?
Abies nordmanniana peyzajda kullanılır mı?
Ahmet haşim bahar denemesinde hangi edebi sanatlara yer vermiştir?
Agatha Christie'nin en iyi kahramanı kim?